توضیحات
پودر گلپر سرآشپز؛ ادویه‌ای اصیل با طبع گرم و خواص بی‌شمار
پودر گلپر که از آسیاب کردن دانه‌های گیاه گلپر (با نام علمی Heracleum persicum) به دست می‌آید، یکی از اصیل‌ترین و معطرترین ادویه‌های آشپزی ایرانی است. این گیاه بومی ایران بوده و در نواحی کوهستانی مانند البرز و زاگرس می‌روید . گلپر در زبان انگلیسی با نام Persian hogweed شناخته می‌شود و از خانواده چتریان است .
طعم و طبع
پودر گلپر عطری بسیار نافذ، گرم و کمی تند دارد. طعم آن کمی گس و تلخ است اما همین ویژگی باعث می‌شود با مقدار کم، تأثیر زیادی در طعم غذا بگذارد . طبع آن گرم و خشک است و به همین دلیل برای افراد با مزاج سرد بسیار مفید محسوب می‌شود .
خواص درمانی
گلپر در طب سنتی ایران جایگاه ویژه‌ای دارد و خواص متعددی برای آن ذکر شده است:
۱. ضد نفخ و تقویت‌کننده گوارش
مهم‌ترین و شناخته‌شده‌ترین خاصیت گلپر، ضد نفخ بودن آن است. به همین دلیل معمولاً همراه با غذاهای نفاخ مانند حبوبات (باقلا، عدس، لوبیا) مصرف می‌شود تا از ایجاد گاز و نفخ معده جلوگیری کند . گلپر همچنین مقوی معده است، ترشحات معده را افزایش می‌دهد و به هضم بهتر غذا کمک می‌کند .
۲. ضدعفونی‌کننده و ضدمیکروب
اسانس دانه‌های گلپر خاصیت ضدمیکروبی دارد و همانند سیر و پیاز به عنوان یک شوینده طبیعی معده عمل می‌کند . از این ادویه در گذشته به عنوان نگهدارنده مواد غذایی در برابر فساد نیز استفاده می‌شد .
۳. خواص آنتی‌اکسیدانی و سلامت قلب
مطالعات علمی نشان داده‌اند که گلپر دارای خواص آنتی‌اکسیدانی است و می‌تواند در کاهش خطرات قلبی-عروقی و کاهش سطح تری‌گلیسرید خون مؤثر باشد .
۴. تقویت حافظه و آرامش اعصاب
در طب سنتی، گلپر برای تقویت حافظه و بهبود عملکرد مغز توصیه می‌شود . دمنوش ریشه آن نیز برای رفع ناراحتی‌های عصبی و اختلالات تنفسی مفید است .
۵. کمک به سلامت زنان
گلپر برای تنظیم هورمون استروژن، کاهش دردهای قاعدگی و افزایش میل جنسی در زنان مفید شناخته شده است . همچنین به افزایش شیر مادر کمک می‌کند .
کاربردهای آشپزی
پودر گلپر بیشترین کاربرد را در آشپزی سنتی ایران دارد:
– روی باقالی پخته، عدس، لوبیا و سایر حبوبات
– روی سیب‌زمینی آب‌پز و لبو
– در آش، سوپ و خورش‌ها برای ایجاد عطر و طعم اصیل
– روی انار دانه شده
– در ترشیجات و شورها
– در ترکیب ادویه‌های پلویی برای طعم‌دار کردن برنج
موارد احتیاط و مضرات
با وجود خواص فراوان، مصرف گلپر باید با احتیاط همراه باشد:
– مصرف زیاد در بارداری ممنوع است: مصرف بیش از ۲ گرم در روز در دوران بارداری می‌تواند باعث سقط جنین شود .
– افراد گرم‌مزاج: مصرف زیاد گلپر در افراد با طبع گرم ممکن است باعث سردرد، یبوست و تپش قلب شود .
– حساسیت پوستی: عصاره گیاه گلپر سمی است و تماس پوست با آن همراه با نور خورشید می‌تواند باعث خارش، قرمزی و اگزما شود .
– مقدار مجاز مصرف: مقدار مجاز مصرف پودر دانه گلپر حدود ۴ گرم در روز ذکر شده است .
نکات نگهداری
بهتر است دانه‌های گلپر را تا زمان مصرف پودر نکنید، زیرا اسانس آن به سرعت تبخیر می‌شود. دانه‌های کامل در ظرف شیشه‌ای تیره و در جای خشک و خنک تا ۲-۳ سال قابل نگهداری هستند، اما پودر آن تنها حدود ۶ ماه دوام دارد .
برای آشنایی بیشتر با ادویه‌های آشپزی وگان این مقاله را بخوانید.
نقد و بررسی‌ها
هنوز بررسی‌ای ثبت نشده است.